De hand van god

13 Dec

In den beginne was de aarde woest en democratisch, en de duisternis was op den afgrond; en de Geest van De Markt zweefde over de continenten. En De Markt zeide: Weg met Papandreou! En zo geschiedde. En De Markt zag Papademos en zag dat het goed was. En de Markt zei Berlusconi verdwijn! En het was alzo. En de markt zeide: Laat Ons technocraten maken naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis; En De Markt schiep Monti in zijn evenbeeld. En De Markt zag al wat Hij gemaakt had, en ziet, het was zeer goed.

In het verleden hulden Hogere Machten zich in lange witte gewaden, tooiden zich met lange baarden en verrichten van tijd op tijd een wondertje. Maar nu niemand meer in toverende, oude mannetjes die vanaf een wolk op de aarde neerkijken gelooft, hebben zij plaats gemaakt voor een nieuwe profeet.

Oh mijn Markt!

Net als zijn voorgangers is ‘De Markt’ een alwetende, allesomvattende kracht die tot de mensheid spreekt via boodschappers en volgt Apocalyps wanneer niet aan Zijn strenge leefregels wordt voldaan. Als ware priesters vertellen economen de wereld tegenwoordig dagelijks de wensen van de markt. Het doen van deze voorspellingen is een beproeving op zich. De markt spreekt namelijk, zoals het een Opperwezen betaamt, slechts in signalen. Om het allemaal nog wat lastiger te maken zijn deze tekenen vaak talrijk en tegenstrijdig. Is het de moeite eigenlijk allemaal wel waard?

Het evangelie van de markt valt in principe terug te leiden tot het werk van de beroemde econoom Adam Smith in de achttiende eeuw. Zijn boek The Wealth of Nations was een lofzang op vrije markten en een indrukwekkend betoog over waarom de overheid daar met zijn tengels van af moet blijven. Mensen zouden namelijk, enkel door het streven naar eigenbelang, “als geleid door een onzichtbare hand”, het publieke belang dienen.

De hand van God

Markten die uit zichzelf optimale oplossingen brachten, dat klonk niet slecht! In de eeuwen die volgde zouden dan ook steeds meer mensen voor dit idee vallen. Politici restte slechts de relatief eenvoudige taak de markt te faciliteren, een taak die zelfs minkukels van het kaliber Dion Graus nog net toe te vertrouwen valt.

Het probleem is dat de diepreligieuze Smith in de onzichtbare hand, die de ogenschijnlijke chaos van de markt coördineerde, de hand van God zag! Het interpreteren van marktsignalen door economen is in dat licht eigenlijk even wetenschappelijk als een sjamaan die een paar kippenbotjes omhoog gooit om de toekomst te voorspellen.

Een hand van vlees en bloed

Zonder goddelijke interventie is de markt eigenlijk niet veel meer dan een groep individuen die hun eigenbelang nastreven, geen wonder dat deze in zo’n kakofonie spreekt. Wanneer de markt niet meer is dan een aantal mensen, is onduidelijk waarom er een leger economen nodig is om hun wil te achterhalen. Sinds wanneer is een ingewikkeld onderzoek de beproefde methode om iemands mening te achterhalen? Wat is er plotseling mis met gewoon vragen?

Daar komt nog bij dat toch eerst zal moeten worden onderbouwd waarom de mening van deze groep mensen ook alweer zo belangrijk is wanneer zij voor hun magische krachten toch van een Opperwezen afhankelijk zijn. Sterker nog, de huidige crisis heeft aangetoond dat zij allesbehalve onfeilbaar zijn.  Dat voor oplossingen van de eurocrisis toch automatisch weer naar de groep wordt gekeken die zelf door het verstrekken van verkeerde kredieten aan de basis stond van alle ellende, is toch op zijn minst een klein beetje ironisch. Misschien dat het logischer zou zijn wanneer deze even een stap op de plaats maakte.

Dit artikel stond tevens onder de titel Zonder goddelijke interventie werkt het evangelie van de markt niet op de website van De Jaap.

Advertenties

Eén reactie to “De hand van god”

Trackbacks/Pingbacks

  1. Eén ster voor een Opperwezen « Nietnicks! - maart 21, 2012

    […] Nietnicks blijft dan ook nog even in goddelijke sferen en doet dat samen met de Recensiekoning. Ook daar maken ze zich namelijk druk over het bestaan van een opperwezen en ze doen dat op een zeer vermakelijke en overtuigende manier. Hun artikel vind je hier en wanneer we toch bezig zijn verwijs ik ook nog maar een keer naar een eerder stukje van mijn hand over een heel ander soort goddelijke interventie. […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: